Als over gedeeld eigendom wordt gesproken zijn er meerdere personen eigenaar zijn van een goed. Dit is mogelijk als er zakelijk genotsrecht op het eigendom is gevestigd. De belangrijkste voorbeelden zijn verkoop economisch eigendom, timesharing, cascohuur en lease. Hieronder worden ze kort toegelicht.
Huurkoop
Hierbij blijft de verkoper eigenaar van het verkochte goed tot de koper de laatste vaan een reeks betalingen heeft gedaan. Dit wordt tweepartijen huurkoop gemoemd. Een driepartijen huurkoop is ook een mogelijkheid. Hierbij wordt het eigendom overgedragen aan een financier. De koper betaalt dan in termijnen aan de financier en als de laatste betaling is gedaan wordt hij eigenaar. Huurkoop is niet hetzelfde als koop op afbetaling. Bij koop op afbetaling wordt de koper wel gelijk eigenaar van het goed, de betaling vindt in termijnen plaats.
Verkoop economisch eigendom
Als je als eigenaar het economische eigendom van een onroerend goed verkoopt doe je afstand van de rechten hierop. Als de koop gesloten is mag je je dus niet meer als eigenaar gedragen. In verband met onder andere risicoaansprakelijkheid moeten goede afspraken gemaakt en vastgelegd worden. Als juridisch eigenaar blijf je wel het aanspreekpunt als het gaat om verplichtingen die voortvloeien uit erfdienstbaarheden of belastingvorderingen. In het verleden werd vooral tot verkoop van economisch eigendom overgegaan om de overdrachtsbelasting te ontduiken. Tegenwoordig wordt ook overdrachtsbelasting geheven op overdracht van het economische eigendom. Het juridische eigendom kan op een later tijdstip plaatsvinden bv omdat de koper en/of verkoper de transactie voorlopig niet openbaar willen maken. Dat kan omdat bij verkoop van het economische eigendom dit niet in de openbare registers hoeft te worden opgenomen. Reden van uitstel kan ook zijn ter omzeiling van voorkeursrechten, beperking van overdrachtskosten of om een gunstige lopende hypotheek niet af te hoeven aflossen. Als economisch eigenaar loop je wel het risico dat de juridische overdracht nooit zal plaatsvinden.
Timesharing
Naast het opdelen van een gebouw in appartementen kan het ook gesplitst worden in periodes van eigendom. Daarom kun je timesharing ook periode-eigendom noemen. Alle eigenaren van het onroerend goed hebben gedurende een jaarlijkse vastgestelde periode recht op gebruik van de onroerende zaak. Timesharing kom je vooral tegen bij vakantiewoningen.
Cascohuur
Het gebeurt wel eens dat bv een woningbouwvereniging besluit om de binnenkant van de woning aan de huurder te koop aanbiedt. Bij deze verkoop draait het dan om de muren, het plafond, de keuken en het sanitair. Voor de grond en het casco moet de koper wel huur blijven betalen. Het voordeel hiervan is dat de koper/huurder de binnenkant van de woning naar eigen smaak kan aanpassen. Nadeel is dat ook het onderhoud van de binnenkant bij de koop hoort. Als de huurovereenkomst wordt beëindigd, wordt de binnenkant van de woning weer verkocht aan de woningbouwvereniging.
Lease
Bij lease wordt er een overeenkomst gesloten waarbij de lessor aan de lessee (de gebruiker), voor een afgesproken periode en prijs, het gebruik verschaft van een onroerend goed. Lease is echter geen vorm van gedeeld eigendom. De soorten lease die we kunnen onderscheiden zijn:
-
Operational lease
De lessor is hierbij zowel economisch als juridisch eigenaar. Ook betaalt hij voor reparaties en eventuele vervanging. De lessee betaalt alleen voor het gebruik. Deze soort lease duurt in de meeste gevallen drie tot vijf jaar en gaat over het algemeen niet over in verkoop.
-
Financial lease
Bij deze vorm van lease is de lessor alleen juridisch eigenaar. De lessee is economisch eigenaar. Meestal wordt na afloop van de overeengekomen periode het juridische eigendom overgedragen aan de lessee welke dan volledig eigenaar wordt. Als er aan de overeenkomst geen verplichting tot koop is gekoppeld is er geen sprake van lease maar van een huurovereenkomst.
