Eigenaar en bewoner zijn van een woning heeft een aantal juridische en fiscale gevolgen. Voor getrouwde paren is het bijvoorbeeld van belang onder welk huwelijksgoederenregime ze zijn getrouwd. Maar ook niet getrouwde samenwonende paren zullen afspraken vast moeten leggen in verband met overlijden of scheiden. Er zijn nog veel meer aspecten van belang voor de belastingdienst als er sprake is van een eigen woning. Hier wordt de basis beschreven.
Inkomstenbelasting en een eigen huis
Als woningeigenaar hoef je natuurlijk geen huur te betalen. Dat is de reden dat de belastingdienst een eigen huis voor de inkomstenbelasting beschouwt als bron van inkomsten. De belastingdienst heeft het begrip ‘eigen woning’ in het leven geroepen om er alle met een eigen huis gemoeide zaken onder te scharen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan kopen, verhuizen en verbouwen.
Het begrip Eigen Woning
Om als eigen woning te worden aangemerkt moet de woning aan een aantal eisen voldoen die genoemd worden in de Wet IB 2001 en hieronder met een korte uitleg worden genoemd:
Het gebruik
Een eigen woning moet voor eigen gebruik bestemd zijn. Hierbij wordt bedoeld: de belastingplichtige en/of personen die tot zijn huishouden behoren.
De aard van de woning
Er moet sprake zijn van een gebouw of een gedeelte van een gebouw. Een woonboot of een gedeelte van een schip kan worden aangemerkt als eigen woning, zolang het betreffende schip maar aan een locatie is gebonden. Verder kan ook een woonwagen een eigen woning zijn, onder bepaalde voorwaarden.
De juridische verhouding
De belastingplichtige moet met betrekking tot de woning één van de onderstaande juridische betrekkingen hebben:
- Eigendom: de belastingplichtige moet economisch eigenaar zijn van de woning. Het is mogelijk dat een woning, waarin de belastingplichtige minimaal 50% belang heeft, kan kwalificeren als eigen woning.
- Lidmaatschap coöperatieve vereniging: het recht van lidmaatschap van een coöperatieve vereniging wordt aangemerkt als eigendom van de woning.
- Recht van vruchtgebruik: de woning kan ter beschikking staan ten gevolge van een recht van bewoning, een recht van vruchtgebruik of een recht van gebruik door verkrijging van het erfrecht.
De economische verhouding
Of de belastingplichtige of zijn partner moet economisch eigenaar zijn van de woning. Wat zoveel wil zeggen dat hij/zij de voordelen moet genieten, de kosten en lasten op hem/haar drukken en de waardeverandering hem meer dan 50% moet aangaan.
